Hạn hán nghiêm trọng có thể đẩy giá nguyên liệu tại Đức tăng

Tình trạng hạn hán và mực nước thấp trên các con sông lớn tại Đức, đặc biệt là sông Rhine, đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn vận tải hàng hóa...

---

Foto: Mực nước sông Danube tại Rasova, Romania xuống thấp nghiêm trọng. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

---

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, tình trạng hạn hán và mực nước thấp trên các con sông lớn tại Đức, đặc biệt là sông Rhine, đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn vận tải hàng hóa và có thể đẩy giá nhiều loại nguyên liệu cơ bản tăng trong thời gian tới.

Nhà kinh tế Veronika Grimm, thành viên Hội đồng Chuyên gia Kinh tế Đức, cảnh báo mực nước thấp trên các tuyến đường thủy nội địa có thể gây áp lực lên giá cả nếu việc phân bổ năng lực vận tải không hiệu quả. Theo bà, ngành hóa chất và thị trường năng lượng là những lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ rệt, do vận chuyển dầu tới các nhà máy lọc dầu và vận chuyển các tiền chất hóa dầu phụ thuộc nhiều vào hệ thống sông ngòi.

Mức độ tăng giá của từng loại nguyên liệu sẽ phụ thuộc vào khả năng dự trữ của các doanh nghiệp. Những công ty có kho dự trữ lớn có thể giảm tác động ngắn hạn, trong khi các doanh nghiệp phụ thuộc mạnh vào giao hàng liên tục bằng đường thủy sẽ đối mặt rủi ro chi phí cao hơn và thiếu hụt nguyên liệu.
Sông Rhine, một trong những tuyến vận tải thủy quan trọng nhất của Đức và châu Âu, đang ở mức rất thấp. Tại Düsseldorf, mực nước đã lần đầu tiên giảm xuống mức âm 1 cm theo số liệu của Cơ quan Đường thủy và Vận tải thủy sông Rhine. Dù luồng tàu thực tế sâu hơn mực nước đo tại bờ, mức nước thấp này vẫn khiến hoạt động vận tải bị hạn chế nghiêm trọng. Cơ quan chức năng cho biết hiện hầu như không còn tàu thuyền lưu thông tại khu vực bị ảnh hưởng.

Trong tuần tới, mực nước tại Düsseldorf được dự báo tăng nhẹ lên khoảng 10 cm, nhưng vẫn ở mức rất thấp. Điều này đồng nghĩa các tàu chở hàng tiếp tục không thể hoạt động bình thường hoặc chỉ có thể chở khối lượng hàng nhỏ hơn, làm giảm năng lực vận tải, tăng chi phí và buộc doanh nghiệp phải tìm tuyến thay thế.

Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức (DIHK) nhận định ngành công nghiệp hóa chất chịu sức ép đặc biệt lớn. Rhine không chỉ vận chuyển các loại hàng rời giá trị thấp như than, cát hoặc sản phẩm khai khoáng, mà còn kết nối nhiều trung tâm hóa chất lớn, nơi các nguyên liệu hóa dầu được tiếp tục chế biến. Nếu hệ thống đường thủy không được tăng khả năng chống chịu, vận tải thủy nội địa có thể mất dần lợi thế trong những giai đoạn thời tiết cực đoan.

Trước tình trạng này, công ty vận tải hàng hóa đường sắt DB Cargo, thuộc Tập đoàn Đường sắt Đức Deutsche Bahn (DB), đang chuẩn bị tái kích hoạt các toa hàng đã ngừng sử dụng lâu dài để bù đắp cho vận tải bằng tàu bị gián đoạn. Theo kế hoạch, DB Cargo có thể huy động ngay 900 toa hàng, trong đó 300 toa có thể đưa vào sử dụng tức thì. Tổng Giám đốc DB Cargo Bernhard Osburg cho biết 900 toa hàng có thể thay thế khoảng 200 tàu thủy nội địa.

Việc chuyển hàng hóa từ đường thủy sang đường sắt và đường bộ cũng được Bộ trưởng Giao thông Liên bang Steffen Bilger ủng hộ. Tuy nhiên, các hiệp hội hành khách cảnh báo không nên để vận tải hàng hóa làm giảm chất lượng vận tải hành khách. Chủ tịch liên bang Hiệp hội Pro Bahn, Lukas Iffländer, nhấn mạnh có thể đưa thêm hàng hóa lên đường sắt, nhưng không được cắt giảm tàu chở khách hoặc khiến giao thông khu vực và đường dài kém tin cậy hơn.

Bà Grimm cho rằng các biện pháp khẩn cấp như nới lỏng lệnh cấm xe tải lưu thông vào Chủ nhật là cần thiết, nhưng chưa đủ. Theo bà, các tác động của biến đổi khí hậu, trong đó có hạn hán và mực nước sông thấp, là những rủi ro có thể dự báo. Chính trị sẽ không tạo được niềm tin nếu chỉ ứng phó từ cuộc khủng hoảng này sang cuộc khủng hoảng khác, thay vì xây dựng chiến lược thích ứng dài hạn.

Nhà kinh tế này cũng cảnh báo không nên coi nạo vét sâu các con sông là giải pháp đơn giản. Việc nạo vét tại một số điểm của luồng tàu có thể cần thiết, nhưng phải được đánh giá kỹ và tính đến hệ quả sinh thái. Quan trọng hơn, nạo vét không tạo thêm nước. Vì vậy, Đức cần chuẩn bị các kế hoạch ưu tiên vận tải trong giai đoạn khủng hoảng, xác định loại hàng hóa nào phải được bảo đảm trước khi năng lực vận tải đường thủy suy giảm.

Các chuyên gia và hiệp hội vận tải cũng kêu gọi doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Mực nước thấp trên sông Rhine không còn là hiện tượng bất ngờ, mà ngày càng trở thành rủi ro lặp lại trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc chỉ vội vã tìm năng lực vận tải thay thế khi khủng hoảng xảy ra không thể thay thế cho một chiến lược logistics dài hạn, bao gồm dự trữ nguyên liệu, đa dạng hóa tuyến vận tải và phối hợp tốt hơn giữa đường thủy, đường sắt và đường bộ.

Vũ Hiệp/vnanet.vn