feed-image

Hãy nhấn „Thích Trang“ để theo dõi tin tức cập nhật của Tạp chí Hương Việt trên trang Facebook của bạn!

BỎ QUA

mitte banner 1140 x 206 pxl 01 01

Op2 1140X206P 1 frame

Phông chữ

Chẳng ai muốn làm hành khất
Tội trời đày ở nhân gian
Con không được cười giễu họ
Dù họ hôi hám úa tàn
Nhà mình sát đường họ đến
Có cho thì có là bao


Con không bao giờ được hỏi
Quê hương họ ở nơi nào
Con chó nhà mình rất hư
Cứ  thấy ăn mày là cắn
Con phải răn dạy nó đi
Nếu không thì con đem bán
Mình tạm gọi là no ấm
Ai biết cơ trời vần xoa
Lòng tốt gửi vào thiên hạ
Biết đâu nuôi bố sau này ../.

  • (Trần Nhuận Minh)


Với bài thơ Dặn con của nhà thơ Trần Nhuận Minh thì việc dạy con chỉ thông qua lời dặn dò giản đơn nhưng cũng hết sức sâu sắc và có ý nghĩa.

Có  lẽ có rất nhiều điều để Trần Nhuận Minh truyền đạt cho con nhưng trước hết ông đã dạy cho con về lòng yêu thương con người, đó là hạt nhân cơ bản, cốt lõi, bài học mà ở bất kỳ nơi đâu, bất kỳ thời đại nào con người ta cũng cần phải có. Đặc biệt là trong bối cảnh xã hội hiện nay, nhiều người chỉ chú trọng của cải vật chất, coi trọng đồng tiền mà quên đi nhiều thứ. Trong đó có tình yêu thương con người, đồng loại một thứ tình cảm thiêng liêng quý báu nhưng ngày càng phai nhạt.

Cả  bài thơ chỉ là lời dặn dò của người cha, lời dặn ấy chính là bài học mà người cha chỉ cho đứa con thấy những việc cần làm, nên làm, những điều cần tránh, không nên làm.

Mở  đầu bài thơ, người bố đưa ra một nhận định về cuộc đời, lẽ đời. Từ đó người bố tạo cơ sở đưa đứa con vào những suy ngẫm, để từ những suy ngẫm đó mà con sẽ  hành động đúng theo những lời bố dặn.

Chẳng ai muốn làm hành khất

Tội trời đày ở nhân gian

Nhà thơ đã khéo léo đưa ra việc có người hành khất đến nhà, lý do cũng đơn giản là  vì nhà mình sát đường họ đến. Nhằm mục đích giáo dục con không được có thái  độ giễu cợt, xúc phạm họ. Vì trên đời này không ai muốn mình phải làm hành khất, không ai muốn ngửa tay ra xin từng miếng ăn, từng đồng tiền của người khác. Bản thân họ cũng đau xót, tủi hổ và nhục nhã lắm chứ!

Mà đã là người hành khất thì việc họ sẽ  hôi hám, úa tàn! cũng là điều dễ hiểu. Nếu là mình trong hoàn cảnh ấy thì cũng thế thôi. Cho nên con phải cảm thông cho họ.

Do vậy ăn mày có đến, dù ít dù nhiều con phải cho họ, và con không được hỏi gốc tích, quê hương. Con hỏi kỹ về họ có  nghĩa là con đang chọc vào nỗi đau, làm thức dậy những quá khứ buồn, những tổn thất, mất mát lớn lao không thể nào bù đắp được.

Người cha thật tinh tế, quan sát kỹ mọi điều và căn dặn thêm đứa con của mình:

Con chó  nhà mình rất hư

Cứ  thấy ăn mày là cắn

Dặn con về lòng thương người, người bố nói đến con chó, một con vật nuôi thân thuộc trong chính ngôi nhà của mình. Để đứa con thấy rằng: con chó thấy người ăn mày rách rưới, dơ bẩn vào nhà là cắn. Những hành động ấy của con chó là không thể chấp nhận được, nó không được có thái độ hung hăng và khinh người như vậy. Con phải răn dạy nó, nếu nó không bỏ được cái tật đó thì con hãy bán nó đi. Dẫu biết rằng chó là một con vật nuôi nhưng khi nó được nuôi trong gia đình này thì buộc nó cũng phải sống tình nghĩa, biết yêu thương và không được có thái độ không tốt như thế.

Một cách giáo dục con nhẹ nhàng nhưng đầy ý  nghĩa. Con nên nhớ rằng: việc cho người hành khất là một việc làm tuỳ tâm, một sự giúp  đỡ nhỏ nhoi, không ràng buộc. Nhưng như thế  không có nghĩa là khi cho họ rồi con sẽ  có thái độ không tốt hoặc buộc họ phải mang ơn. Bởi trong thực tế cuộc đời này, nhiều người có thái độ khinh bỉ, xúc phạm và rất coi thường người hành khất. Có người cho người hành khất như là việc bố thí, có người coi đó là việc cực chẳng đã phải làm chứ họ chẳng rung động thông cảm, có người lấy đó làm một việc làm lớn lao mà người nhận phải mang ân huệ. Làm như thế thì không nên!

Vốn là người từng trải người bố đã nghĩ  rất thấu đáo và sâu sắc mọi điều. Hiện tại người bố nhận thấy “Mình tạm gọi là no ấm”. Nghĩa là dù sao gia đình mình vẫn còn quá ấm cúng và hạnh phúc so với nhiều gia đình, nhiều hoàn cảnh, nhiều mảnh đời bất hạnh cần sự cưu mang, sẻ chia giúp đỡ của cộng đồng. Nhưng biết đâu được cơ trời vần xoay, một ngày nào đó bố cũng trở thành người hành khất! Cho nên việc con làm bây giờ đó là việc tu nhân tích đức, một việc làm hết sức có ý nghĩa. Và rồi một ngày nào đó nhỡ bố có là người hành khất thì người ta sẽ giúp bố, biết đâu!

     Cái hay của bài thơ có lẽ nằm ở  khổ thơ cuối này. Nó có ý nghĩa như sự giải thích rõ thêm vì sao đứa con phải làm những điều bố dặn. Nếu mở đầu bài thơ “Chẳng ai muốn làm hành khất” thì đến cuối bài Trần Nhuận Minh lại nói “Ai biết cơ trời vần xoay”- Nghĩa là ai cũng có thể trở thành hành khất, kể cả bố đây!

Lời dặn con hết sức giản dị, nhưng cũng hàm chứa những ẩn ý sâu xa. Người bố không chỉ dặn đứa con của mình mà qua đó ông đã đánh thức lòng trắc ẩn, sự yêu thương sẻ chia, khơi dậy lòng tốt, tấm lòng từ thiện của nhiều người. Để rồi họ nhận ra rằng việc giúp đỡ người bất hạnh, người hành khất, những người có hoàn cảnh không may … đó chính là việc nghĩa mà họ cần phải nên làm, dù rằng đây là hành động không ai bắt buộc chỉ là tuỳ tâm, tuỳ thích!

Của cho ấy là của gửi, ta cho người hành khất tức là ta đã gửi lòng tốt vào trong thiên hạ. Rồi biết đâu, cuộc đời thăng trầm, dâu bể,  một ngày nào đó mỗi người trong chúng ta ai cũng có thể trở thành hành khất . Khi ấy người ta cũng sẽ đối xử tốt như ta đã đối xử, giúp đỡ những người hành khất năm nào!

Với những từ ngữ, câu chữ mộc mạc, giản dị, cái nhìn tinh tế và những trải nghiệm về đời sống. Trần Nhuận Minh đã đem đến cho công chúng một bài thơ hay, một bài học đạo đức có ý nghĩa. Để con khôn lớn thành người có nhiều điều mà người bố phải dạy cho con. Nhưng cái quan trọng trước tiên nhất đó là dạy con lòng yêu thương con người. Lời dặn con của nhà thơ cũng chính là điều mà các bậc làm cha làm mẹ cần phải dạy cho con mình.

  • Nguyễn Văn Hoà, tapchihuongviet.eu

Giáo viên Trường phổ thông cấp 2-3 Xuân Phước,
huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên


Bình luận   

+1 #9 Lê Sỹ Thiệp 28:10 01-01-2019
DẶN CHÁU ÔNG(HỒNG PHÚC)*
Ông ngoại Lê Sỹ Thiệp

Những điều trên sao lại dạy cho con
Hóa ra “tốt” cũng chỉ vì ích kỷ
Nếu anh chắc mình mãi giầu ngàn tỷ
Thì chắc gì anh thương kẻ ăn xin

Ông muốn chuyền con khát vọng
Niềm vui chiến thắng trong đời
Ông muốn dạy con cách chống
Cầu may, ngu dốt, rong chơi
Khi con đã có trong tay
Phép thần hô mây gọi gió
Sẽ chẳng gì làm con sợ
Và con đủ sức giúp đời

Đâu chỉ miếng cơm bố thí
Đâu chỉ dạy chó hiền lành
Lòng tốt mà chỉ có thế
Sẽ cùng nhau đắp chiếu manh

Nhường cơm cho kẻ ăn xin
Vì sợ khi mình cơ nhỡ
Con sẽ suốt đời lo sợ
Chỉ nghe sấm đã giật mình

Chỉ có học-học- học nữa
Và trăm ngàn việc tinh thông
Thấy ai ngã là mình đỡ
Còn mình đường thẳng ung dung.
27-7-2017
Trích dẫn
+4 #8 dang trung Truc 07:15 11-09-2012
chan wa di. k bk kiem van mau o dau nek
Trích dẫn
+6 #7 dang trung Truc 07:15 11-09-2012
cach cu xu voi nhug nguoi bat hanh...
Trích dẫn
+3 #6 Nguyễn Thị Bích Nhàn 04:23 07-11-2011
Bài anh Hòa bình quá hay!
Trích dẫn
+7 #5 Nguyễn Xuân Thủy 06:14 04-11-2011
Chào Hòa! Rất vui khi được đọc lại bài viết của bạn và có được địa chỉ của bạn. Mình rất ấn tượng về bạn ngay từ những năm tháng còn là siinh viên bạn đã có những câu thơ làm cho nhiều bạn trẻ đồng cảm và yêu thích.Mình thích nhất câu thơ của bạn thời ấy: "Bởi em chẳng nói cùng anh/ Nên tình yêu ấy hóa thành tình câm/ Bởi em lặng lẽ âm thầm/ Chớ anh nào có vô tâm bao giờ....
Chúc bạn sức khỏe. Hẹn gặp bạn vào Tết này nhé!
Trích dẫn
+5 #4 Nguyễn Thị Hà 37:08 04-11-2011
Tôi được biết , tác giả bài bình này là người còn trẻ tuổi nhưng những từ ngữ, vốn hiểu biết mà em thể hiện trong bài bình nó chí lý và sâu sắc quá, gợi mở được nhiều vấn đề đáng cho người đọc suy nghĩ.
Chúc em sức khỏe, công tác tốt.
Chúc em hoàn thành tốt và bảo vệ thành công Luận văn Thạc sĩ sắp tới!
Trích dẫn
+4 #3 Trần Thúy Hạnh 39:22 03-11-2011
HƯƠNG VIỆT có chuyên mục đến với bài thơ hay là rất tốt. Đây là nơi để người đọc có thể thưởng thức những bài thơ hay, những lời bình hay. Đọc 2 bài bình thơ của Nguyễn Văn Hòa tôi rất thích, thích bởi cách viết chuyên nghiệp và súc tích của anh. Qua việc thẩm bình đó, người đọc có thể hiểu 1 cách sâu sắc hơn nội dung ý nghĩa của bài thơ.Xin cảm ơn anh, cảm ơn Hương Việt đã đem đến cho độc giả những luồng gió mát lành, trong trẻo!
Trích dẫn
+1 #2 Lê Khánh Nam 13:13 03-11-2011
Cái độc đáo của người bình bài thơ này là đã phát hiện và lột tả được những ẩn ý mà người bố dặn đứa con, nhưng đồng thời đó cũng là lời kêu gọi lòng nhân ái sẻ chia giúp đỡ những hoàn cảnh không may. Tôi cho đây là một bài viết chất lượng. Người viết chắc hẳn là người rất am tường cuộc sống, có vốn hiểu biết và có năng khiếu văn chương!
Trích dẫn
+2 #1 Pham Lan Huong 36:15 02-11-2011
Rat cam on Huong Viet da cho doc gia duoc tiep tuc thuong thuc nhung bai binh tho vua sau sac va het suc co y nghia cua tac gia Nguyen Van Hoa. Xin chuc anh doi dao suc khoe va co nhieu bai binh tho hay nhu the!
Trích dẫn

Thêm bình luận

TIN TỨC - SỰ KIỆN MỚI CẬP NHẬT

QUẢNG CÁO
banner fam right

Quan hệ Việt Nam - CHLB Đức có lịch sử dài hơn so với mốc 40 năm

LTS: Nhìn lại năm 2015, là năm kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - CHLB Đức, ông Phạm Khánh Nam - Tổng Biên tập Tạp chí Hương Việt đã có buổi trao đổi với Đại sứ Nguyễn Hồng Lĩnh - Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt am Main, CHLB Đức. Đại sứ đã dành nhiều thời gian và chia sẻ rất cởi mở các vấn đề xoay quanh mối quan hệ tốt đẹp giữa hai quốc gia Việt - Đức để gửi tới độc giả của Tạp chí Hương Việt.

tapchihuongviet_treviet_vdTạp chí Hương Việt 8 năm cầu nối văn hoá Việt - Đức

Nhân kỷ niệm 8 năm phát triển, Bộ Ngoại giao đã quyết định trao tặng khen thưởng cho Tạp chí Hương Việt vì thành tích xuất sắc trong công tác cộng đồng và phát triển nền tảng báo chí tiếng Việt tại CHLB Đức.